Hodowla pszczół to niewątpliwie może być wdzięczne zajęcie, które może dawać pszczelarzowi wiele satysfakcji. Wiele osób kocha przyrodę, a do tego ceni sobie fakt, że może mieć swój miód – a przy większych pasiekach może nawet go sprzedać. Posiadanie pasieki wiąże się jednak ze spełnieniem kilku formalności, o których warto pamiętać przed rozpoczęciem tej działalności. W tym artykule postaram się przybliżyć co należy zrobić żeby prowadzić pasiekę zgodnie z prawem.
Lokalizacja pasieki
Żeby mówić o pasiece wystarczy… jedna rodzina pszczela. Tak, już od jednego ula musimy mówić o pasiece, a zatem wszystkie formalności już wtedy muszą być spełnione.
W przepisach prawnych nie ma żadnych warunków dotyczących usytuowania pasieki, dlatego też warto brać pod uwagę Kodeks dobrej praktyki pszczelarskiej. W kodeksie tym możemy przeczytać:
Ponieważ właściciel zwierząt odpowiada za szkody spowodowane lub wyrządzone przez jego zwierzęta wymaganym jest, aby:
- ule z pszczołami były ustawione co najmniej 10m od uczęszczanej drogi publicznej, budynków mieszkalnych, inwentarskich i gospodarczych, a także podwórza oraz ogrodu innego użytkownika, natomiast 50 m od autostrad i dróg szybkiego ruchu;
- ule z pszczołami ustawione w odległości 3-10 m od wskazanego wcześniej otoczenia (nie dotyczy autostrad i dróg szybkiego ruchu) były oddzielone stałą przeszkodą (parkan, mur, krzewy) o wysokości co najmniej 3 m, która spowoduje wznoszenie się wylatujących i powracających do ula pszczół nad pobliskim terenem (w terenie gęściej zabudowanym dobrym rozwiązaniem jest umieszczenie uli w budowli sytuującej otwory wylotowe na wysokości co najmniej 3 m nad powierzchnia terenu);
- od szkół, przychodni, domów opieki i temu podobnych obiektów użyteczności publicznej zachować bezpieczną odległość nie mniej niż 150 m;
- na obszarach o dużej gęstości zaludnienia użytkować pogłowie pszczół łagodnych, czyli charakteryzujących się obniżoną agresywnością wobec otoczenia;
- ubezpieczyć się od odpowiedzialności cywilnej pszczelarzy w ramach swojej organizacji pszczelarskiej, która negocjuje z ubezpieczycielami szczegółowe warunki ubezpieczenia grupowego i wybiera najkorzystniejszą ofertę.
Zgłoszenie zamiaru prowadzenia pasieki
O chęci prowadzenia hodowli pszczół musimy przed rozpoczęciem działalności poinformować Powiatowego Lekarza Weterynarii. Takie zgłoszenie powinno zawierać:
- imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres podmiotu;
- określenie rodzaju i zakresu działalności nadzorowanej, którą wnioskodawca zamierza prowadzić,
- określenie lokalizacji obiektów budowlanych i miejsc, w których ma być prowadzona działalność nadzorowana oraz planowanego czasu jej prowadzenia. (Art.5 Ustawy o ochronie zdrowia zwierząt i zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt – tekst jednolity).
Przykładowy wniosek do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Sieradzu – do pobrania. Do wniosku trzeba dołączyć potwierdzenie opłaty skarbowej w wysokości 10 zł.
Sprzedaż miodu i produktów pszczelich
Samo zgłoszenie, o którym mowa powyżej nie upoważnia nas do sprzedaży miodu i produktów pszczelich. Dalej możemy wykorzystywać produkty pszczele na swoje potrzeby, ale jeśli chcielibyśmy czerpać z tego korzyści finansowe musimy uzyskać zezwolenie na sprzedaż miodu i innych nieprzetworzonych produktów z własnej pasieki. Pozwolenie taki uzyskamy od Powiatowego Lekarza Weterynarii w ramach rolniczego handlu detalicznego (RHD) lub sprzedaży bezpośredniej (SB).
Pracownia pszczelarska. Najważniejszą kwestią w przypadku sprzedaży miodu i innych produktów pszczelich jest posiadanie właściwego zaplecza – pracowni pszczelarskiej. Miejsce, w którym pozyskujemy oraz konfekcjonujemy miód powinno spełniać określone warunki. Warto zapoznać się z poradnikiem przygotowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego w Białymstoku – do pobrania. W poradniku autorzy wykazują też różnice między rolniczym handlem detalicznym i sprzedażą bezpośrednią. Wszystkie wątpliwości związane z przystosowaniem pomieszczenia do wymagań warto konsultować w Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej.
Kiedy pracownia pszczelarska jest już gotowa możemy przejść do przygotowania dokumentów i dalszych formalności.
Książeczka sanepidu. Żeby móc pracować z żywnością musimy posiadać aktualne orzeczenie lekarskie do celów sanitarno-epidemiologicznych, zwane potocznie jako „książeczką sanepidu”. Badanie epidemiologiczne wykonać można w Państwowym Powiatowym Inspektoracie Sanitarnym (Sanepid). Wykonuje się je raz i jest bezterminowe, ale cyklicznie trzeba je przedłużać u lekarza medycyny pracy.
Numer EP. Do wniosku dobrze jest też dołączyć kopię potwierdzenia nadania numeru producenta wydanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Przykładowy wniosek o wydanie pozwolenia RHD do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Sieradzu – do pobrania
Przykładowy wniosek o wydanie pozwolenia SB do Powiatowego Lekarza Weterynarii w Sieradzu – do pobrania
Do wniosków trzeba dołączyć potwierdzenie opłaty skarbowej w wysokości 10 zł.
Posiadanie numeru RHD lub SB jest też potrzebne w jednym kontekście. Obecne przepisy związane z wnioskowaniem o pomoc w ramach Wspólnej Polityki Rolnej umożliwiają wnioskowanie o dofinansowanie do sprzętu oraz do poprawienia pogłowia pszczół jedynie tym pszczelarzom, którzy wprowadzają produkty pszczele na rynek zgodnie z prawem (czyli w ramach RHD, SB lub sprzedają miód do skupu).
